Naar de inhoud
Uitleg

Tachograafsymbolen en hun betekenis

Het display van de digitale tachograaf toont vier standen. De juiste stand kiezen voorkomt boetes — want wat je registreert, is wat de controleur ziet.

Rijden
Stuur/wiel-symbool

Automatisch geregistreerd zodra het voertuig rijdt.

Ander werk
Twee gekruiste hamers

Laden en lossen, wachten bij het laden, administratie, tanken.

Beschikbaarheid
Vierkant met een schuine streep

Wachttijd waarvan je de duur vooraf kent, of je tijd als bijrijder tijdens het rijden.

Rust/pauze
Bed-symbool

Pauze of rust.

Waarom die vier standen bestaan

De digitale tachograaf houdt niet alleen bij hoe hard en hoe lang je rijdt, maar ook wat je doet als je niet rijdt. Daarvoor zijn er vier activiteitenstanden. Samen vormen ze het verhaal van je werkdag: hoeveel rijtijd je hebt gemaakt, of je pauze compleet was en of je rust echt rust was. De berekening van de rij- en rusttijden loopt volledig via deze standen.

Dat maakt de stand die je kiest belangrijker dan veel chauffeurs denken. Het apparaat vult niets aan en denkt niet met je mee: alleen de stand rijden gaat automatisch. Al het andere kies je zelf, en wat je kiest is wat er in het geheugen komt te staan. Bij een controle langs de weg is dat het enige waar het gesprek over gaat.

De vier standen, één voor één

Rijden — het stuur- of wielsymbool

Deze stand schakelt de tachograaf automatisch in zodra het voertuig rijdt. Je hoeft hier dus niets voor te doen, en je kunt hem ook niet uitzetten door een andere stand te kiezen. Alles wat in deze stand valt, telt mee als rijtijd — en dus mee voor je maximale dagelijkse en wekelijkse rijtijd en voor het moment waarop je pauze moet nemen.

Voorbeeld. Je rangeert twintig minuten op een druk terrein om bij het juiste dock te komen. Dat voelt niet als rijden, maar het voertuig beweegt en de tachograaf registreert rijtijd. Die twintig minuten schuiven je pauzemoment dus naar voren.

Ander werk — de twee gekruiste hamers

Ander werk is werk dat je daadwerkelijk uitvoert terwijl je niet rijdt: laden en lossen, wachten bij het laden, administratie en tanken. Deze stand kies je zelf, bij stilstand. Ander werk telt niet mee als rijtijd, maar het is ook géén pauze: je bouwt er dus geen pauzeminuten mee op.

Voorbeeld. Je bent 40 minuten bezig met lossen en het invullen van papieren. Zet je die tijd op ander werk, dan staat de registratie kloppend. Zet je hem op pauze, dan lijkt het alsof je 40 minuten hebt gerust terwijl je aan het werk was — een onjuiste registratie die bij een controle direct opvalt.

Beschikbaarheid — het vierkant met een schuine streep

Beschikbaarheid is wachttijd waarvan je de duur vooraf kent, of je tijd als bijrijder tijdens het rijden. Je doet dan geen werk, maar je bent er wel voor het werk: je weet dat je straks verder moet en je kunt niet vrij over die tijd beschikken.

Voorbeeld. Bij aankomst zegt de expeditie dat je pas over een uur aan de beurt bent. Je weet dus vooraf hoe lang het duurt en je hoeft niets te doen: beschikbaarheid. Word je onverwacht tussendoor gevraagd om mee te helpen laden, dan schakel je voor die minuten naar ander werk.

Rust en pauze — het bed-symbool

Deze stand kies je als je pauze of rust neemt. Het is de stand waarin je pauzeminuten worden opgebouwd en waarin je dagelijkse of wekelijkse rust wordt geregistreerd. Kies hem bewust: vergeet je te schakelen, dan loopt de vorige stand door en staat je pauze niet als pauze in het geheugen.

Voorbeeld. Je stopt bij een tankstation en neemt 45 minuten pauze, maar de tachograaf staat nog op ander werk van het tanken. Op papier heb je dan geen pauze genomen en rijd je daarna door met een rijtijd die te lang doorloopt. Eén knopdruk is het verschil.

De verwarring die het vaakst voorkomt: ander werk versus beschikbaarheid

Ander werk en beschikbaarheid lijken op elkaar omdat je in beide gevallen niet rijdt. Het verschil zit in twee vragen. Doe je iets? Dan is het ander werk. Weet je vooraf hoe lang het wachten duurt en hoef je niets te doen? Dan is het beschikbaarheid. Onbekende wachttijd waarin je paraat moet blijven staan is geen pauze, want je kunt niet vrij over je tijd beschikken.

Dit onderscheid is geen formaliteit: het verandert hoe je werkdag wordt gelezen. Wie alles wat "niet rijden" is op beschikbaarheid zet, maakt van werk wachttijd. Wie alles op ander werk zet, verliest de nuance die hij bij een controle juist nodig heeft. In de cursus lopen we deze situaties met echte voorbeelden door.

Handmatig de juiste stand kiezen bij stilstand

Zodra het voertuig stilstaat, neemt de tachograaf geen beslissing meer voor je. Je kiest zelf met de knop op het apparaat welke stand geldt. Maak daar een vast ritme van: bij elke stilstand even schakelen, en aan het einde van je dag de stand op rust zetten voordat je de cabine verlaat. Zo staat het geheugen altijd gelijk aan de werkelijkheid.

Dat geldt ook rond het begin en einde van je dag, bijvoorbeeld als je werkzaam was voordat je in dit voertuig stapte. Hoe je zulke ontbrekende tijd correct vastlegt, oefen je in de cursus op de echte tachograaf — dat leest niemand zichzelf aan uit een handleiding. Wil je weten welke bedragen erbij horen als de registratie niet klopt? Bekijk de boetetabel en het artikel over de vier meestgemaakte fouten. Rijd je met een bestelbus vanaf 2500 kg TMM, kijk dan bij koeriers en transportbedrijven.

Overzicht van de vier standen

Symbool (omschrijving)StandWanneer je die kiest
Stuur/wiel-symboolRijdenAutomatisch geregistreerd zodra het voertuig rijdt.
Twee gekruiste hamersAnder werkLaden en lossen, wachten bij het laden, administratie, tanken.
Vierkant met een schuine streepBeschikbaarheidWachttijd waarvan je de duur vooraf kent, of je tijd als bijrijder tijdens het rijden.
Bed-symboolRust/pauzePauze of rust.

In de cursus oefen je dit op de echte tachograaf: je schakelt zelf tussen de standen en ziet direct wat er wordt geregistreerd. Wil je ook weten welke grenzen bij die standen horen? Lees dan de uitleg over rij- en rusttijden, of schrijf je direct in voor de avondcursus.

Veelgestelde vragen over tachograafsymbolen

Wat betekent het bed-symbool?
Het bed-symbool staat voor rust/pauze. Je kiest deze stand als je pauze of rust neemt. Het is de stand die je aan het einde van je werkdag kiest voordat je de cabine verlaat, en de stand waarin je pauze wordt opgebouwd.
Wat is het verschil tussen ander werk en beschikbaarheid?
Ander werk (twee gekruiste hamers) is werk dat je daadwerkelijk uitvoert: laden en lossen, wachten bij het laden, administratie en tanken. Beschikbaarheid (vierkant met een schuine streep) is wachttijd waarvan je de duur vooraf kent, of je tijd als bijrijder tijdens het rijden. Deze twee standen worden vaak verward, en dat verschil is belangrijk bij een controle.
Welke stand kies ik tijdens laden en lossen?
Laden en lossen valt onder ander werk, het symbool met de twee gekruiste hamers. Ook wachten bij het laden, administratie en tanken horen bij ander werk. Het is dus geen pauze, ook niet als je er zelf weinig aan te doen hebt.
Wordt rijden automatisch geregistreerd?
Ja. De stand rijden, met het stuur- of wielsymbool, wordt automatisch geregistreerd zodra het voertuig rijdt. Bij stilstand kies je zelf de juiste stand met de knop op de tachograaf.
Wat gebeurt er als ik bij stilstand vergeet te schakelen?
Dan blijft de laatst gekozen stand doorlopen en registreert de tachograaf iets anders dan er werkelijk gebeurde. Dat kan twee kanten op verkeerd uitpakken: pauze die je wel nam wordt niet als pauze geregistreerd, of werk dat je deed staat als pauze in het geheugen. Bij een controle geldt wat er in de tachograaf staat, dus schakelen bij elke stilstand is een gewoonte die je jezelf aanleert.
Waarom letten controleurs zo op de gekozen stand?
Omdat de standen bepalen hoe je rijtijd, pauze en rust worden berekend. Een verkeerd gekozen stand verandert het beeld van je hele dag: te weinig pauze, te veel rijtijd of een rust die niet compleet is. De controleur ziet alleen de registratie, niet je bedoeling. In de cursus oefen je het schakelen op de echte tachograaf, zodat de juiste stand een automatisme wordt.

Dit in 2,5 uur onder de knie krijgen?

In onze praktijkgerichte avondcursus digitale tachograaf oefen je alles op de echte apparatuur. Van 18:30 tot 21:00.

Schrijf je in voor de avondcursus